metamorfose

Vanaf het moment dat wij, als aspirant-kopers, in ons huis rondliepen, waren we er verliefd op. We wisten zeker dat we met dit huis verder wilden. Na maanden van wachten op de feitelijke oplevering, was het eindelijk zover. We konden erin! We hadden besloten enkele verbouwingen uit te (laten) voeren, zoals vloerisolatie (heel fijn met de subsidie van de gemeente) en dubbel glas. In het dubbel glas wilden we heel graag weer het glas-in-lood terug laten brengen, dat ooit in de ramen heeft gezeten maar in de loop der tijd is verdwenen. Het was een beetje nu-of-nooit. Het zou in het dubbel glas ingepakt worden. Van te voren moesten we nadenken over het ontwerp; we wilden graag iets dat zo authentiek mogelijk leek. We hebben samen regelmatig wandelingen gemaakt door de buurt om glas-in-lood te bekijken. In het nabije Regentessekwartier vonden we uiteindelijk ergens glas-in-lood dat naar ons beider smaak was en we besloten daar voor te gaan. Henk, onze glas-in-lood vakman kwam vervolgens langs met een aantal door hem uitgetekende ontwerpen en glas-proefjes, waarna we een weekend lang verschillende kleuren en tinten glas voor onze ramen hebben geplakt om te zien wat ons het beste beviel.

Nadat we een keuze hadden gemaakt en ook gekozen hadden voor gepatineerd -oud gemaakt- lood ging Henk aan de slag en was het wachten... Het zou voor kerst klaar zijn. Vlak voor kerst kregen we het bericht dat het niet ging lukken. Jammer, maar we hadden natuurlijk wel liever dat jij zijn tijd nam. Hij beloofde wel wat foto's van het glas dat al klaar was door de brievenbus te doen. En dat deed hij. Wat werd het mooi!

We hebben er een paar maanden op moeten wachten, maar vorige week was het eindelijk zover! Ons glas-in-lood is eindelijk in onze bovenlichten geplaatst. Het was een indrukwekkend moment om het glas ineens in levende lijve in onze gang te zien staan, voordat het in de ramen werd geplaatst. En 's avonds, toen we uit ons werk thuiskwamen zat het erin. Het was net of we een oud grachtenpand binnenwandelden... (en we wonen niet eens aan een gracht)! ;-) Werkelijk schitterend. We hebben een hele tijd met open mond naar de ramen staan staren. Het was nog veel mooier dan we hadden verwacht. Ons huis is nu opgesierd met schitterende glas-in-lood ramen, gemaakt door een meesterlijke vakman. We zijn er ontzettend blij mee en genieten elke dag. Ik heb al menig foto ervan gemaakt en zelfs ramen zemen is nu leuk!

before

after

before

after

before

after

1001-nacht

In mijn vorige blog vertelde ik hoe ik hou van de sfeer van 1001-nacht. Het porselein van Kutayha bracht me weer even terug in deze sfeer. De decors doen me sterk denken aan onze reis naar Istanbul in 2010, waar we het Topkapi paleis bezochten. Een perfecte bestemming voor 1001-nacht! 

china girl

Net als vele andere vrouwen ben ik dol op mooi serviesgoed, china genoemd in het Engels. Mooie vormen, mooie kleuren, mooie afbeeldingen... ik kan er geen genoeg van krijgen en het maakt me blij (en hebberig). Helaas kan de servieskast maar zoveel hebben. Ik vind het schatzoeken het leukst. Ergens in een achteraf-winkeltje op een mooie vondst stuiten die niemand anders heeft ontdekt is ontzettend leuk. Zo vond ik vorige week een paar prachtige exemplaren, ergens weggestopt in een lokaal winkeltje. Dat is helemaal leuk als de ontdekkingen ook helemaal mijn smaak zijn. Bijvoorbeeld het schoteltje/gebaksschaal Lady Hamilton van Royal Albert, al met veel plezier gebruikt voor een hapje tiramisu. Royal Albert staat vooral bekend om zijn prachtige romantische bloemenafbeeldingen- heel geschikt voor een "high tea".

Tijdens dezelfde speurtocht vond ik een mooie 1-laags etagere - ook van Royal Albert - in de serie Provincial Flowers uit 1975. Elke serie had een eigen bloem die was verbonden aan de provincies van Canada. De bloem op de etagere is de Trillium - de boslelie -, die staat voor de provincie Alberta. Het is niet helemaal mijn smaak, maar ik vind het toch ontzettend mooi gemaakt. Het is onmogelijk het vakmanschap niet te zien of voelen - als je het vasthoudt. Het Provincial Flowers servies is, niet verbazingwekkend, bijzonder populair in Canada. 

Ook ontdekte ik een prachtig kop en schoteltje van Kutahya, bekend Turks porselein. Duidelijk een stelletje voor Turkse koffie - ook te gebruiken voor espresso. Ik ben erg gecharmeerd van Kutahya Porselein. Ik ben dol op Arabische of Ottomaanse patronen. Wellicht komt dat omdat mijn familie van oudsher veel in de Arabische landen kwam vanwege het werk van mijn vader voor een oliemaatschappij. Ik reisde vroeger regelmatig naar Saoedi-Arabie, een land waar je niet zonder goede reden (in mijn geval familiebezoek van een werknemer) binnenkwam. Inmiddels is mijn vader gepensioneerd en woont hij met mijn moeder in Turkije, waar ik zelf ooit ook een tijdje heb gewoond. Mijn zus woont nog steeds in een Arabisch land. Voor mij vertegenwoordigen de patronen, geuren, smaken en klanken uit deze regio echt het 1001-nacht gevoel en dat vind ik geweldig. Daarover een volgende keer meer.

ontdekkingsreizigers

Er zijn van die dingen waar je heel erg blij van kan worden. Een van die dingen is voor ons  bijvoorbeeld ons huis. Een statig oud huis uit 1887 dat op zijn eigen manier uniek is. Alle huizen uit de buurt die misschien op dezelfde manier gebouwd zijn, zijn na 120 jaar veranderd en allemaal dus uniek. Een huis van zo'n respectabele leeftijd verdient respect. Wij beleven het wonen in ons huis als een ontdekkingstocht. We zijn niet alleen nieuwsgierig naar wie er allemaal sinds 1887 in ons huis hebben gewoond, maar ook naar "de botten" van ons huis. Hoe zag het er oorspronkelijk uit? Zoals ik al eerder postte, was er nog geen cv -uiteraard- of badkamer. In de loop der tijd zijn allerlei zaken toegevoegd of verstopt. Laag na laag is er bij gekomen, elke nieuwe bewoner heeft er het zijne mee gedaan -of niet. Zo is er een verlaagd plafond in de gang gemaakt. Niet alleen handig voor extra bergruimte, maar ook om een extra deur -naar ik aanneem tegen de kou- in te kunnen maken. En om de leidingen die over het originele plafond lopen - gas, water, elektriciteit en cv - te verstoppen. Dat het ornamenten stucplafond hierdoor op sommige plekken moest worden uitgehakt, tja... In de kerstvakantie hebben wij het verlaagd plafond er weer uitgesloopt. Nieuwsgierig als we zijn en met de behoefte om ons huis goed te leren kennen -geen no-go areas- hadden we al een paar keer met een lamp bekeken hoe "slecht" de situatie boven het verlaagde plafond er voor stond. Dat bleek best mee te vallen. Tenminste, als je leidingen en schade aan het stucwerk geen probleem vindt. Inmiddels is er weer veel licht want het verlaagde plafond hing voor het raam. Dat komt goed uit voor het glas in lood dat binnenkort in het raam komt. Op de muren was dik over het behang heengestukt. Flinke lagen die we nog moeten verwijderen. Enorme gaten in de muren waar XXXL pluggen in hebben gezeten. Maar we hebben er plezier in en zien de gang als een mooi proefproject voor het ontwikkelen van onze klus-skills. Het is niet groot dus lekker overzichtelijk, het heeft toch veel elementen voor een renovatie en de troep is binnen een half uur op te ruimen dan wel uit het zicht te brengen zodat je in de rest van je huis zonder troep rustig verder kunt leven. Een kennis is renovateur van ornamentenplafonds en die komt binnenkort de schade opnemen en vertellen hoe het verholpen kan worden. Ondertussen zullen we zelf de muren schoonpoetsen (laag na laag), gaten vullen, stuken of behangen, de leidingen oppoetsen, alles schilderen en de vloer betegelen. Het wordt vast heel erg mooi!
Zo pelden we dit weekend weer een laagje af. In onze woonkamer naast de tuindeuren zaten gladde boardpanelen op de muren. Er tekenden zich vaag wat puntjes af op de boards en ook op de zijkant leek er iets op getimmerd te zijn.

We hadden het vermoeden dat achter deze boards wel eens hele mooie oude panelen zouden kunnen zitten. Het bleek te kloppen! Na wat voorzichting sloopwerk kwam het tevoorschijn. Is het niet mooi? Er moet nog wat hersteld en opgepoetst worden, maar je ziet nu al het potentieel. Het past zoveel beter in het huis. Zo is het vroeger bedoeld geweest.

Dezelfde panelen zitten ook achter de cv in de woonkamer (achter de radiatorombouw). Ook hier moet nog wel wat opgeknapt worden voordat dat weer toonbaar is. Het wegstoppen lijkt mensen vaak ook een excuus te geven om erachter maar een rommeltje te maken. 

Dezelfde panelen zitten ook in de oude deuren in huis. Zelf vind ik de keukendeur ook bijzonder mooi, omdat hij niet alleen de oude panelen heeft, maar ook het oude glas. Ook al zijn alle deuren verzakt en scheef, ik vind ze prachtig!

Het geeft een goed gevoel om het huis laagje voor laagje af te kunnen pellen tot zijn oorspronkelijke vorm. Een plafond dat decennia verstopt heeft gezeten in het donker, een houten paneel dat achter een stuk board zat; ineens is er weer licht en kan het weer ademen! Het voelt ook een beetje als het huis weer in ere herstellen. In ruil daarvoor krijgen we telkens nieuwe cadeautjes van ons huis. Het voelt als een ontdekkingstocht en wij zijn ontdekkingsreizigers.

feestdagen

De feestdagen zijn leuk en gezellig en druk. Het is fijn om familie en vrienden weer te zien. Tussen de sociale dingen door proberen we ook wat tijd voor onszelf vrij te maken. Dat valt niet altijd mee. Ons huis vraagt ook nog steeds de nodige aandacht en tijd. Zo waren we de afgelopen drie dagen weer aan het klussen. We hebben het verlaagde plafond in de gang verwijderd. Dat gaf enorm veel rommel! Maar leverde ook veel licht en ruimte op, want het verlaagde plafond zat ongeveer een meter onder het originele plafond.

Het was dichtgetimmerd en werd door de vorige bewoners als extra opbergruimte gebruikt. Er kwamen onder meer oude studieboeken te voorschijn, oud behang in een sixties print, en een IKEA gids van 10 jaar geleden... Het plafond bedekte het raam boven de voordeur grotendeels. Aan de onderkant was een gipsplaat bevestigd met inbouwspotjes. Alles is nu verwijderd. Dat betekent ook dat je de leidingen (cv, gas, elektra, water) weer ziet. Op zich vinden we dat niet erg, als het netjes is afgewerkt. We zullen de komende tijd wel druk zijn met het opknappen van onze gang. Ondertussen werkt Henk, onze glas-in-lood expert aan nieuwe bovenlichten voor ons huis. Hij heeft wat foto's van het voorlopige resultaat langs gebracht. Het wordt nog ingepakt in dubbel glas; dat vind ik best wel jammer want ik vermoed dat je dan de mooie glasstructuur minder goed ziet, maar het is wel beter voor de isolatie. Boven de voordeur gaat het er zo uit zien:

Het ontwerp is van onszelf, maar is een goede kopie van een authentiek voorbeeld in de buurt. Ik vind het zo mooi, kan niet wachten tot het er in zit!

Vanmiddag had ik eindelijk even tijd om in de Piet Heinstraat wat leuke winkeltjes aan te doen. Ik heb een schattig suikerpotje op de kop getikt. Ondertussen maken we ons op voor oud- en nieuw. Zelf oliebollen bakken of toch maar halen? We blijven met veel plezier thuis dit jaar want we vieren het voor het eerst in ons nieuwe huis. Ik wens iedereen een fijne avond morgen en een geweldig mooi en gezond 2012!

vorige bewoners: april 1910-maart 1923

Op 29 april 1910 woonde de heer Hendrik Wilhelm Maal, geboren op 9 april 1879, op de Van Speijkstraat. Hij was onderwijzer en was getrouwd met Cornelia Maria Johanna Waardeloo. Ze verhuisden op 2 maart 1923 naar de Van Diemenstraat 180; om de hoek dus. Het echtpaar Maal kreeg vier kinderen.

Op 7 september 1921 kwam Hubertus Josephus (Jos) Schutgens op de Van Speijkstraat inwonen. Jos Schutgens, geboren op 18 oktober 1898, was leraar B.L.O. (Buitengewoon Lager Onderwijs). Wellicht kende hij de heer Maal uit het onderwijs. Hij verhuisde tegelijk met de familie Maal op 2 maart 1923 naar de Van Diemenstraat 180. Op 25 april 1928 trouwde hij met een van de dochters van de familie Maal, Anna Gerarda Maria Maal, geboren op 4 januari 1908.

Naar alle waarschijnlijkheid werkte de heer Schutgens als leraar op de Vincentius school aan het Westeinde 99 in Den Haag. Ik meen hem te hebben gevonden op een foto van het onderwijspersoneel uit 1920 (tweede van links; boven). Hij moet daar ongeveer 22 jaar zijn. De Vincentiusschool was een RK-school die op 2 juli 1849 is opgericht door de Vincentius Vereniging in Den Haag. Vanaf 1861 wordt het onderwijs verzorgd door de Broeders van Maastricht. Het gebouw bestaat inmiddels niet meer. De school bestaat nog wel, onder de naam Carolus school.

Overigens keerde de heer Schutgens op 2 november 1925 terug naar de Van Speijkstraat, maar dan naar het huis ernaast: nummer 186. Op 5 mei 1926 verhuisde hij naar nummer 169A; het huis ertegenover. In 1929 verhuisde hij - inmiddels getrouwd met Anna Gerarda Maria Maal - naar Limburg, waar hij vandaan kwam.

(foto: Van Speijkstraat in 1905; bron: Beeldbank Haags Gemeentearchief)

vroegere bewoners: februari 1923 - augustus 1926

** Ik heb voorzover ik weet voor mijn blog alleen informatie gebruikt die openbaar is. Als iemand bezwaar heeft tegen een deel van mijn blog, dan verzoek ik dat aan mij kenbaar te maken. **
                                                            ------------------


Het onderzoek naar ons huis vordert gestaag. Ik verwacht niet meteen alle antwoorden te vinden - wat zijn die trouwens? - maar vind het leuk om te speuren en steeds weer iets nieuws te ontdekken. Zoals ik al eerder schreef leidt dit vaak tot nieuwe vragen. Het archiefmateriaal is niet altijd duidelijk en soms moet je zaken interpreteren. Daarnaast is niet alles bewaard gebleven.

De laatste dagen ben ik bij het Haags Gemeente Archief (HGA) geweest. Het liefst ga je meteen aan de slag, maar het is zinvol je eerst te verdiepen in hoe je moet zoeken. Bij het HGA leerde ik hoe ik het het beste kan aanpakken. Bij mij, zoals bij de meeste mensen, draait het om 3 zoekvragen: (1)wie waren de eigenaren van mijn huis, (2) wie waren de bewoners en (3) wat is de bouwgeschiedenis. Ik hoorde dat er mogelijk wel bouwtekeningen van ons huis bewaard zijn gebleven, in tegenstelling tot wat men mij eerder mededeelde op het kantoor aan de Loosduinse weg. De oude bouwtekeningen staan op microfiche. Ik had besloten me eerst op een makkelijke zoekvraag (dacht ik) te richten: het vinden van de oude bouwtekening. Aanknopingspunt: het blok huizen is afgebouwd in 1887 (staat op de gevel).

In een bak met microfiches kon ik vervolgens voor die periode naar bij de Bouwpolitie ingediende bouwaanvragen voor de Van Speijkstraat zoeken. Ik vond 3 fiches met aanvragen vanaf ongeveer 1881 tot 1900. Die laatste hadden waarschijnlijk betrekking op verbouwingen. Het lezen van oude handschriften is niet zo makkelijk als je dat niet gewend bent. Veel krullen en sommige letters werden anders geschreven dan nu gebruikelijk is. Een andere complicatie is dat de huisnummers niet hoeven te corresponderen met de nummers van de aanvragen. Het ging tenslotte in die tijd om nieuwbouw en soms waren er nog geen huisnummers. Ik vond een nummer dat mogelijk de bouwtekening van ons huis bevatte. Het ging om een bouwaanvraag voor 6 woningen op de hoek Van Speijkstraat-Van Diemenstraat. Maar er zijn vier van deze hoeken... Blijkbaar was het niet gebruikelijk om in die tijd op de bouwtekening aan te geven waar het N/O/Z/W lag, zodat je het beter kunt plaatsen;  het is dus een kwestie van goed kijken. Naar details als spijlen tussen ramen, kopjes of andere ornamenten boven de ramen. Het ging niet om ons huizenblok. Verder zoeken dus. Eigenlijk is het dan een kwestie van afvinken. Eerst de bouwtekeningen bekijken die de meest gerede kandidaat zijn en zo vervolgens alle bouwtekeningen bekijken tot je de jouwe hebt gevonden. Een tijdrovende klus. Ik heb onze tekeningen dan ook nog niet gevonden. Wel heb ik de bouwtekeningen gevonden van 6 woningen aan de andere hoek van onze straat, hoek Roggeveenstraat. Deze huizen zijn aan de gevel te zien op exact dezelfde wijze gebouwd als de onze. Het ligt dus voor de hand dat het interieur ook hetzelfde was. Op die tekeningen is te zien dat er in deze huizen oorspronkelijk een tussenkamer is gebouwd geweest. Ik vermoed deze indeling voor ons huis. Het lijkt mij ook voor de hand te liggen dat de bouwer/aanvrager van de bouw van dit huizenblok ook die van ons huis is geweest. Dus wellicht vind ik hier een aanwijzing naar onze bouwtekeningen. Daarvoor moet ik weer terug naar het archief.

Inmiddels weet ik van het archief ook wie gedurende de periode 1913-1939 de hoofdbewoners van ons huis waren. Dit is te vinden in het Woningregister. Dit bevat echter alleen de gegevens van bovengenoemde periode. Toch spreekt het al flink tot de verbeelding. Een verdere zoektocht naar de overige perioden ga ik nog ondernemen. Met de namen van deze hoofdbewoners ben ik vervolgens in het digitale bevolkingsregister van de gemeente DH en op google gaan zoeken. Ik weet dus inmiddels een stukje meer.

Een hiervan wil ik alvast uitlichten. Er loopt een lijn van ons huis naar Paleis Noordeinde en weer terug. Den Haag wordt niet voor niets de Hofstad genoemd en veel personeel van het Koninklijk Huis werd gehuisvest in wijken dichtbij het Paleis, zoals het Zeeheldenkwartier, dat - zoals ik al eerder vermeldde - in de jaren 80 van de 19e eeuw een nieuwbouwwijk was.

Twee van onze bewoners, beiden werkzaam voor de koninklijke familie, hebben met elkaar stuivertje gewisseld van adres. Een ervan werkte 40 jaar voor het Koninklijk Huis. Zijn foto is zelfs te vinden in het Nationaal Archief (zie bijgaand).
De heer Corstiaan Bos, geboren op 2 februari 1855, werkte op 15 juni 1908 als koetsier van Hare Majesteit de Koningin (Wilhelmina) en woonde op Noordeinde 66. Dit is het huis naast Paleis Noordeinde, dat tegenwoordig gebruikt wordt als werkpaleis van Kroonprins Willem-Alexander en Prinses Maxima. De heer Bos verhuisde op 7 november 1925 naar ons huis in de Van Speijkstraat. Hij was toen inmiddels concierge van het Kroondomein. Een kroondomein is het prive-bezit van een monarch. De foto is naar ik aanneem gemaakt ter gelegenheid van zijn 40-jaar dienstjubileum. Hij bleef overigens maar heel kort op de Van Speijkstraat wonen: iets minder dan een jaar. Op 19 augustus 1926 verhuisde hij alweer. De heer Bos was getrouwd met Trijntje Bouwer, afkomstig uit Gouda.

Toen de heer Bos op de Van Speijkstraat kwam wonen, verhuisde de heer Johannes Nicolaas Meeuwsen naar Noordeinde 66. De heer Meeuwsen, geboren op 12 juli 1887, werkte als hoefsmid. Hij kwam op 9 februari 1923 op de Van Speijkstraat wonen. Op 4 november 1925 verhuisde hij naar Noordeinde 66 waar hij waarschijnlijk als hoefsmid voor het Paleis werkte. Misschien kreeg hij zijn baan op het Paleis zelfs via de heer Bos. De heer Meeuwsen verhuisde op 20 oktober 1937 van Noordeinde 66 naar Alexanderstraat 9. Ook dit pand was eigendom van de koninklijke familie. Uit een "Verslag betreffende de toestand van het Kroondomein gedurende het jaar 1937" dat aan de Tweede Kamer is gestuurd door de toenmalige minister van Financien, blijkt dat op 1 oktober 1937 de bureaux der hoofdadministratie van het Kroondomein werd verplaatst van het perceel Noordeinde 66 naar Alexanderstraat 9, alwaar het "archief op overzichtelijk wijze werd gerangschikt op stalen rekken."... Was getekend: "De administrateur van het Kroondomein, Repelaer van Driel". Zulke mooie namen kom je tegenwoordig niet veel meer tegen.